Semercilik
Kaybolan Meslek: Semercilik / Bigadiç / Bilgi Peşinde / www.bilgipesinde.com / Bizim meslek, dedemin babası Semerci Koca Koca Mehmet'ten beri devam eder. Dedem Molla İsmail'de bu mesleği sürdürdü. Sonra babam ve ben devam ettik. Benim mesleği öğrenmem okulla beraber başlar. Mesleği dedemden öğrendim.
Kaybolan Meslekler: "Semercilik"
Mehmet BAYER
Bizim meslek, dedemin babası Semerci Koca Koca Mehmet'ten beri devam eder. Dedem Molla İsmail'de bu mesleği sürdürdü. Sonra babam ve ben devam ettik. Benim mesleği öğrenmem okulla beraber başlar. Mesleği dedemden öğrendim. 1953 yılında bu mesleği daha iyi öğrenmek için Menemen'e gittim. O sırada Menemenliler Bigadiç'te mandıracılık yaptığı için onları tanıyordum. Bu vesileyle gittim. Orada semerci ustası Hüseyin Özşen'den mesleğin inceliklerini öğrendim.
İki sene orada çalıştıktan sonra askere gittim. Dönüşten itibaren bilfiil 1967 yılına kadar, babamla mesleğe devam ettik. Daha sonra semercilik mesleği önemini yitirince soba ve çelik eşya'ya, beyaz eşya ve moped ticaretine başladım.
Ticaret hayatında yorulunca 1993 yılında kendimi yeniden kadim mesleğim semerciliğe verdim. 1950 ile 1960 arasında haftada otuz semer imal edip satarken, şimdi çoğunluğu Bergama ve Kırkağaç'a olmak üzere ayda otuz semer satabiliyoruz.
Bugün bu mesleği Bigadiç'te benden başka sürdüren kalmadı. Halbuki ikinci Dünya Harbi'nde babam, ordu ihalesine girmiş, 400 tane katır ve at semeri yapmak üzere anlaşmıştı. O günlerde dükkanda 6 tane kalfa çalışıyordu. Dedem zamanındaki mesleğin ustaları; Tellioğlu Mehmet Ayçan, Tellioğlu Haşan, Amalar'ın Halil İbrahim, Hararlar'ın Kasım Hisar ve Kırlıklar'ın Mustafa Ustalardı.
Babam zamanında ise, Serezli Haşan Tosun, Tantunlar'ın Hüseyin Bekçi, Jandarma Haşan'ın oğlu Adnan Taner, Tellioğlu Mehmet ve Hayrettin Ayçan Ustalar bu mesleğin temsilcileriydiler.
Semer melzemeleri: Simav ve Alan Köyü'nden gelen saz, semer kaşı için çınar, gürgen veya söğüt ağacı, keçe (Eskiden Bigadiç'ten alınırdı. Şimdi Akhisar'dan alınıyor), işlenmiş oğlak ve keçi derisi (Eskiden Bigadiç'ten alınırdı, şimdi Tire ve Aydın Karacasu'dan alınıyor), demir kancaları, Simav ve Tire'den getirilen urgındır. Eskiden semerci aleti olarak ıskarpela ile ağaç delinirken, şimdi matkap kullanılmaktadır.
Semercilik mühim bir meslektir. Çünkü hem hayvanın sırtını üzmemek, yükü dengeli durdurmak, sırtına yağır yaptırmamak, hem de semer üzerine oturan insanı rahat ettirmek lazım geldiğinden, semerciler bu işin hem mimarı, hem mühendisi hem de ustasıdır. Ölçüleri ise elleridir.
Bir gün bir semerci ile bir saatçi sohbet ederken, "Senin meslek daha iyi, benim meslek daha zor" şeklinde tartışmaya başlamışlar ve iş kavgaya dönüşmüş. Saatçi Semerciyi dava etmiş. Mahkeme günü semerci hakime; "Hakim bey saatçilik çok kolay bir meslektir. İsviçre'de yapılan dişliler ve çarklar cımbızla kolayca yerine yerleştirilir. Ancak ben semerci olarak hem hayvanın sırtını yağır yaptırmamalıyım, hem de üzerine oturanın kuyruk kemiğini yağır yaptırmamalıyım."
O gün keşfe giden Hakim, bindiği hayvanın semeri dar olduğu için oldukça eziyet çektiğinden, hiç tereddüt etmeden; "semerci berat.." demiş.
Yorum ya da sorularınız için: bilgi@bilgipesinde.com
