93 Muhacirleri

93 Muhacirleri / Aydın Ayhan / Bigadiç Dergisi / Bilgi Peşinde / 1880 yılı Bigadiç tarihindeki önemli yıllardan biridir. Halk arasında "93 Harbi" diye anılan 1877-78 Osman Rus Savaşı sonunda Rus-Kazak sürüleri ve Bulgar komitacıların önünden kaçan yüzbinlerce müslüman ahali yüzyıllardır yaşadıkları vatan topraklarından koparak Anadolu'ya doğru kaçmışlar,

93 Muhacirleri

Bigadiç'in 1880 yılı

Yazan: Aydın Ayhan

1880 yılı  Bigadiç tarihindeki önemli yıllardan biridir. Halk arasında "93 Harbi" diye anılan 1877-78 Osman Rus Savaşı sonunda Rus-Kazak sürüleri ve Bulgar komitacıların önünden kaçan yüzbinlerce müslüman ahali yüzyıllardır yaşadıkları vatan topraklarından koparak Anadolu'ya doğru kaçmışlar, Rusların Yeşilköy'e kadar gelmesi üzerine Marmara'nın Trakya sahillerinde toplanan yüzbinlerce aç, susuz, çıplak, yaralı, yoksul, zavallı insanlarımız can havli ile kendilerini Karasi Sancağının Marmara sahillerine atmışlardı.

Karasi Sancağı Muhacirin İslam Komisyonu bu yeni gelen zavallı insanlarımıza yurt açmak için Sancak dahilinde her yerde çalışmalar yaptı. Bu muhacirlerin bir kısmı da Bigadiç kasabasına yerleştirildi. Bu yıllar zor yıllardı. Bugün bile "93 Muhaciri" diye anılanlar onlardı. 1296 tarihli Hüdavendigâr Vilayeti Salnamesinde bulduğumuz 1880 tarihinde Bigadiç ile ilgili bilgiler şunlardır:

Bigadiç Kaymakamı: Vekaleten Naib Mehmet Said Efendi, Bigadiç Belediye Reisi Hüseyin Efendi.

Belediye Meclisi Azaları: Mehmet Efendi, Hacı Yusuf Ağa, Bigadiç Tahrirat Katibi Halil Efendi. Bigadiç Kazasına bağlı Sındırgı Nahiye Müdürü Musa Efendi Balat Nahiye Müdürü Ali Efendi.

Bigadiç Zaptiye Zabiti Kol Vekili Ali Ağa, Bigadiç Muhasebe Md. Kemal Efendi, Bigadiç Mal Müdürü Mustafa Efendi, Bigadiç Sandık Emini Mustafa Efendi, Bigadiç Vukuat Katibi İsmail Zeki Efendi, 

Bigadiç Emlak Komisyonu Azaları: Emin Efendi, Hacı Mehmet Ağa, Lâzaraki Ağa, Bigadiç Orman Kâtibi Ethem Efendi, ayrıca dört Orman neferi, 

Bigadiç Defter-i Hakani Memuru: Mustafa Efendi,

Bigadiç Kazası Meclisi İdare Azaları: Hacı Hafız Mehmet Efendi, Hacı Masan Efendi, Yorgi Ağa.

Nüfus durumuna göre 6045 İslam nüfusa nazaran 40 Rumun yaşadığı Bigadiç, Karasi Sancağında 1880 yılında Türklerin en yoğun yaşadığı kasabalardan biri idi. Bu tarihte Bigadiç'te 2310 ev bulunuyordu. Köy sayısı ise 47

Bigadiç Ticaret Cemiyeti; Reis Tahirzade Osman Efendi, Azalar: Hacı Karazade Osman Ağa, Hacı Emirzade Hacı Emin Efendi, Çakanzade Hasan Ağa.
Bigadiç Ziraat Cemiyeti; Reis Osman Efendi, azalar Osman Efendi, Hacı Emin Efendi, Hasan Ağa. 
Bigadiç Ziraat ve Ticaret Cemiyetlerinin azalarının aynı şahıslar olduğu anlaşılıyor. Gerek Sancak Merkezi Balıkesir'de, gerekse diğer kazalarda Ticaret ve Ziraat  cemiyetlerini de aynı şahıslar teşekkül ettirmiş. Bu tarihte devlet yeni bir teşkilatlanmaya giderek kurduğu cemiyetlere bazı görevler yükledi. Daha sonra Ticaret ve Ziraat Odaları ismini alacak olan bu cemiyetler 1880 de kuruldu.

Bigadiç Kazası heyet-i adliyesi: Bigadiç Naibi Mehmet Said Efendi. Meclis-i Daevî mümeyyizanı: Hacı İsmail Efendi, Hacı Emin Efendi, Ataman Efendi, Bigadiç Daevî Kâtibi İsmail Efendi, Bigadiç Müftüsü Hacı Osman Efendi.

Bigadiç Mekteb-i Rüşdiyesi: Muallim-i evvel Hamza Efendi, Muallim-i Sâni Ahmet Efendi, Sülüs Hocası Hacı Osman Efendi.

Bigadiç Eytam Sandığı Müdürü İsmail Efendi.

Yorum ya da sorularınız için: bilgi@bilgipesinde.com